खुत्रुके

बालकथा












अनिता र जीबन दाजुबहिनी हुन् । उनीहरु सधै संगै स्कूल जाने गर्दछन । स्कूल जाने बाटोमा जुजुमान साहुजीको माटोको भाँडा पसल पनि पथ्र्यो । त्यहाँ साना–ठुला खुत्रुकेहरु पनि टन्न बिक्रीका लागी राखिएका थिए । जीवन स्कूल जाँदा आँउदा सधै खुत्रुकेलाई लोभिएर हेर्ने गर्दथ्यो । उसले आफ्नो हजुरबुवालाई धेरै दिन अघिदेखि खुत्रुके किनीदिनुप¥यो भनेर खुबै किच्किच् पनि गरिरहेको थियो ।
नभन्दै एकदिन उसको हजुरबुजाले दुईजटा खुत्रुके किनेर ल्याँउदै भन्नुभयो–“जीवन ! हेर त बाबु,आज मैले दुईजटा खुत्रुके किनेर ल्याईदिएको छु । यसलाई नफुट्ने ठाँउमा जतन गरेर राख्नु । अनावश्यक खर्च हुने पैसा यही खुत्रुकेमै खसाल्नु ।”
आहा ! जीबन दंग प¥यो । उसले एउटा भनेको त हजुरबुबाले त दुइटा खुत्रुके पो ल्याउनु भएछ । दुइटा खुत्रुके देखेपछि उसलाई अलि–अलि पिर पनि प-यो ।“अब कसरी पो भर्ने हो दुई–दुई वटा खुत्रुके ?” उसले हजुरबुबालाई सोधिहाल्यो–“हजुरबुबा, एउटा खुत्रुकेमा चाँही नोटमात्र अनि अर्कोमा चाँही सिक्का मात्र हाल्ने हो ?” हजुरबुबाले हाँसेर भन्नुभयो–“हैन बाबु ! एउटा तिमी राख अर्को चाँही अनितालाई देउ है ।” जीबनले होमवर्क गरेर बसिरहेकी अनितालाई बोलायो र एउटा खुत्रुके दियो ।
“आहा ! कस्तो राम्रो खुत्रुके । अब त म अलि–अलि पैसा हातमा पर्ने बित्तिकै यसमै खुत्रुक्क खसाल्छु । अनि त म संग धेरै पैसा हुन्छ” अनिताले भनि । “अनि के गर्ने नि त्यो पैसाले?” जीबनले सोध्यो ।“अप्ठ्यारो परेको बेलामा काम चलाउने” –अनिताले भनि । हजुरबुबाले पनि अनिताको साथ दिदैं भन्नुभयो–“ठीक भनि मेरी नातिनीले”। दुबै जनाले आफू सुत्ने खाटमुनि खुत्रुके लुकाएर राखे, अलि–अलि गर्दै पैसा पनि खसाल्दै गए ।
खुत्रुके किनेको तीन महिना पछिको कुरा हो । एकदिन जीबन र अनिता होमवर्क सकेर टि.भी. हेरेर बसिरहेका थिए । टि.भी.मा एउटा चाउचाउको बिज्ञापन आईरहेको थियो । चाउचाउभित्र खेलौना प्लेन, खेलौना गाडी अनि फुटबल आदी उपहार पाइने कुपन राखिएको छ भनेर विज्ञापनमा देखाइएको थियो । जीबनलाई पनि त्यो किन्न मन लाग्यो । उसले त्यो चाउचाउ किन्न ममि र बुवासंग पैसा माग्यो तर उहाँहरुले दिनुभएन । त्यसपछि उसले त्यो चाउचाउ किनेरै छाड्छु भनेर रिसाँउदै आफ्नो खुत्रुके झ¥याम–झुरुम्म फुटायो । उसले अनितालाई पनि खुत्रुके फुटाएर संगै चाउचाउ किनौँ भन्यो तर अनिताले त्यस्तो सामान्य कुरा किन्नको लागि म त फुटाउदिन भनेर जिद्धी गरी ।
जीबनले चाउचाउ त किन्यो तर कुपनमा तचथ बनबष्ल अर्थात फेरी प्रयास गर्नुहोस भनिएको थियो । उसले अर्को प्याकेट किन्दा पनि कुनै उपहार परेन । उसको सबै पैसा पनि सकियो । तर अनिताले भने खुत्रुकेमा पैसा खसाल्दै गई । ५ महिनामा त उसको खुत्रुके टन्नै भरियो । त्यसपछि उसले कसैले नदेख्ने गरी खुत्रुके लुकाएर राखी ।
एक दिनको शनिबार घरमा अनिता, जीबन, र उसको साथि सुलभ मात्र थिए । अनिता हिमालको चित्र बनाउदै थिई भने जिबन र सुलभ भ-यांमाचक्चक् गर्दै जिस्कँदै खेल्दै थिए । खेल्दा–खेल्दै जीबन भ-याङ्बाट लड्यो र उसको हातमा अनि खुट्टामा चोट लागेर रगत बग्न थाल्यो । उ ऐया...मरेँ...भनेर डाँको छोडेर रुन थाल्यो ।
एकछिन पछि जीबनको ममी बजारबाट तरकारी किनेर आइपुग्नुभयो । ममी आएपछि जीबन झन् ऐया..ऐया भनेर रुन थाल्यो । त्यो बेला जीबनको ममीसंग पैसा पनि सकिएको थियो । उहाँले अब पैसापनि छैन कसरी हस्पिटल लानू खै भनेर लामो सुस्केरा हाल्नुभयो । यो सबै अनिताले हेरीरहेकी थिई । “चिन्ता लिनू पर्दैन ममी । म संग खुत्रुकेमा टन्न पैसा छँदै छ नी ।” भनेर अनिताले आफ्नो खुत्रुके ल्याएर अगाडि राखिदिई । ममी असाध्यै खुसी हुनुभयो ।
खुत्रुके फुटाँउदा त १ हजार भन्दा पनि बढी पैसा भइसकेको रहेछ । ममीले त्यै पैसा लिएर जीवनलाई हस्पिटल लानुभयो । हस्पिटलबाट जीबन घर फर्केपछि उसले अनितासंग आफूले बिनासित्तीमा खुत्रुके फुटाएकोमा पश्चाताप मान्यो । अनि आफू घाइते भएको बेला अनिताले खुत्रुके भरीको पैसा दिएकोमा उसले धेरै धन्यबाद दियो । अनिताले पनि उसको घाउको ब्यान्डेज मुसार्दै पैसा सधै बचत गर्नुपर्छ अनि अप्ठ्यारो परेको बेलामा खर्च गर्नुपर्छ भनेर सरले भनेको कुरा कहिल्यै बिर्सनुहुँदैन भनि । जीबनले फेरी उसको हजुरबुबालाई भन्यो–“हजुरबुबा मलाई फेरी दुइवटा खुत्रुके किनिदिनुस् न, एउटा भरिएपछी अनितालाई दिन्छु अनि अर्को चाहीँ अप्ठ्यारोमा काम चलाउन आफैसंग राख्छु” । जीबनको कुरा सुनेर हजुरबुबा साह्रै खुसी हुनुभयो र उहाँले भोली नै नयाँ खुत्रुके ल्याइदिने बताएपछि जीबन र अनिता होमवर्क गर्न थाले ।
समाप्त

२०६७ मंसिर १९ गते कांतिपुर दैनिक